|
 |
BrainDynamics
Wat
is neurofeedback ?
|
Inleiding
Neurofeedback (EEG-biofeedback
of neurotherapie) is een trainings- of
behandelingsmethode met als doel de hersenen op een
specifieke wijze te trainen. Door deze methode
'leren' de hersenen beter te functioneren. Ze leren
zichzelf als het ware beter te besturen. Op deze
manier leren de hersenen ook de aansturing van
lichamelijke processen te verbeteren. Daarnaast kan
door beter functionerende hersenen de interactie met
de omgeving worden verbeterd. Het gevolg is dat
mensen in hun totaliteit zich beter gaan voelen.
De hersenen hebben
als belangrijkste taak een zo goed mogelijke aanpasing aan omgevings- omstandigheden te
realiseren. Daarvoor is het nodig dat ze zichzelf
reguleren (aansturen), lichaamsprocessen reguleren
en de interactie met de omgeving besturen. We noemen
de hersenen daarom in dit verband ook wel een
zelfregulerend mechanisme. Als dit mechanisme niet
optimaal functioneert kan dit tot allerlei klachten
leiden op psychisch gebied, op lichamelijk gebied en
in contacten met anderen. Een verbeterde regulering
kan er dus toe leiden dat mensen op meerdere
gebieden verbeteringen opmerken.
Wat wordt getraind
?
Specifieke hersenactiviteit en dan met name bepaalde
hersengolven.
Waarom train je hersenactiviteit?
Ons
denken, voelen, doen en laten wordt net zoals de
aansturing van veel lichaamsprocessen bepaald door
onze hersenen. In het algemeen voeren de hersenen
deze taken uit zonder dat dit leidt tot (blijvende)
problemen. De werking of regulering van de hersenen
is dan relatief stabiel. Soms voeren de hersenen hun
taken echter zodanig uit dat blijvende problemen het
gevolg zijn. We speken dan van een ontregeling in
hersenactiviteit. Bij mensen met hersenletsel of
klachten zoals stress, pijn, vermoeidheid of
hyperactiviteit, doen de hersenen niet meer optimaal
wat ze zouden moeten doen. Ze werken bijvoorbeeld te
traag, waardoor alledaagse handelingen veel energie
kosten of ze werken voortdurend te snel wat weer
andere klachten met zich meebrengt. De mate van
ontregeling bepaalt grotendeels de mate en de ernst
van de gevolgen of klachten. Dat kan dus betekenen
dat een ontregeling niet per se hoeft te leiden tot
problemen op alle mogelijke gebieden. Soms
overheersen klachten op een specifiek gebied. Met
neurofeedback leren de hersenen door training de
eigen activiteit zodanig te beïnvloeden dat een
ontregeling in belangrijke mate blijvend ongedaan
wordt gemaakt.
Hoe stel je ontregeling van hersenactiviteit vast?
Met behulp van een
EEG kun je de elektrische activiteit in
de hersenen meten. Afwijkingen kunnen zo aan het
licht komen. Bij een uitgebreider
EEG-onderzoek kun je iemands hersenactiviteit
vergelijken met wat ‘normaal’ is. Zo kun je vrij
nauwkeurig bepalen waar en welke activiteit
afwijkend is. Uiteraard is het niet zo dat elke
klacht of elk probleem tot uitdrukking komt in
afwijkende activiteit. Ook bij andere afbeeldingstechnieken van de hersenen, zoals MRI en
Petscan, wordt niet elk probleem teruggevonden in
afwijkende gegevens. Overigens heeft onderzoek
aangetoond dat het verband tussen EEG-gegevens en
Pet-scan gegevens erg hoog is. Als er geen
afwijking in het EEG worden gevonden dat houdt dat
niet automatisch in dat niets van een neurofeedbackbehandeling mag worden verwacht. Op
basis van de aard van de klachten kan soms toch een
behandeling worden ingezet. Het EEG blijft dus een
hulpmiddel.
Wat zijn eigenlijk ontregelingen?
Globaal wordt uitgegaan van een drietal
ontregelingen:
De hersenen zijn vanuit deze visie chronisch
ondergeactiveerd, overgeactiveerd of beurtelings
onder- of overgeactiveerd.
*
We spreken van ondergeactiveerdheid als de
langzamere frequenties (golven) in het EEG relatief
te sterk zijn in verhouding met andere frequenties.
Vaak hangt dit samen met hersengebieden die te
weinig met elkaar communiceren (samenwerken).
Hersengebieden worden zo bemoeilijkt in het
uitvoeren van hun specifieke taken. Er is in dit
geval sprake van een coherentie-probleem, dat wil
zeggen te weinig coherentie (samenhang) tussen de
verschillende hersengebieden. Ondergeactiveerde
hersenactiviteit kan bijvoorbeeld samenhangen met
lusteloosheid, energieverlies, onoplettendheid en
verminderde afweerfuncties.
*
We spreken van overgeactiveerdheid als de
snellere frequenties in het EEG relatief te sterk
zijn in verhouding met de langzamere frequenties. In
dit geval is er vaak teveel coherentie tussen
verschillende hersengebieden. Overgeactiveerde
hersenactiviteit kan tot uitdrukking komen in:
gespannenheid, gejaagdheid, overgeprikkeld,
impulsiviteit en het niet kunnen ontspannen.
*
Een derde situatie die kan optreden als er een
situatie bestaat van een beurtelingse onder- of overprikkeling. We noemen dit ook wel een instabiele
activeringsgraad.
Instabiele hersenactiviteit hangt vaak samen met een
toegenomen gevoeligheid. Er is dus beurtelings te
veel of te weinig coherentie. Klachten treden vaak
op onvoorspelbare momenten op (epilepsie,
migraine).
Om
het wat ingewikkelder te maken: tot op zekere is het
zo dan bovengenoemde activeringspatronen niet voor
de hersenen in z'n geheel hoeven te gelden maar
zich soms beperken tot bepaalde hersencircuits
(netwerken).
Kunnen gevonden ontregelingen door neurofeedback
worden opgeheven ?
Dit hangt voor een deel van het klachtenpatroon af.
Het is niet zo dat bij elk klachtenpatroon een
specifieke behandeling past. Globaal geldt echter
dat door training bepaalde ontregelingen in
hersenactiviteit bijgesteld kunnen worden. Het
bijbehorende klachtenpatroon vermindert in deze
gevallen dan meestal ook mee.
Zijn veranderingen definitief?
Als de training leidt tot een
vermindering van klachten dan is deze verbetering in
vele gevallen definitief. Om tot een definitieve
verbetering te komen is extra training nodig ook al
zijn de klachten verdwenen.
|
|
|
|
| snel
toegang tot: |
| |
| ADHD |
|
angststoornissen |
| autisme |
| burnout |
| chronische
vermoeidheid |
| depressie |
| epilepsie |
| hersenletsel |
| hoofdpijn ~
migraine |
| neurol.
aandoeningen |
|
slaapstoornissen |
| psychotrauma |
| whiplash |
| |
| |
| |
| |
| |
|
